Airco als verwarming: wanneer werkt het écht?

In het kort

Airco = lucht-lucht-warmtepomp: hetzelfde toestel

Een omkeerbare split-airco en een lucht-lucht-warmtepomp zijn hetzelfde toestel. Beide gebruiken een koelcircuit met compressor; een 4-wegklep keert de cyclus om. In koelstand onttrekt het toestel warmte aan de binnenlucht en stoot die buiten af. In verwarmingsstand gebeurt het omgekeerde: ook bij lage temperaturen bevat buitenlucht nog thermische energie, en die wordt naar binnen gebracht. Dat is exact hetzelfde principe als een lucht-water-warmtepomp — alleen geeft een airco de warmte rechtstreeks aan lucht af, in plaats van aan cv-water voor radiatoren of vloerverwarming.

Hoe efficiënt dat gebeurt, druk je uit in SEER (koelen) en SCOP (verwarmen): het seizoensgemiddelde rendement, dus inclusief deellastwerking over een heel stook- of koelseizoen — niet één piekwaarde. Een SCOP van 4,0 betekent 4 kWh warmte voor elke kWh stroom. Instapmodellen halen een SCOP van 3,5 à 4,0, goede modellen 4,0 à 4,6, topmodellen 4,6 en hoger. Belangrijk: dit zijn Europese normwaarden bij een gestandaardiseerd "gemiddeld klimaat" — bruikbaar om modellen onderling te vergelijken, geen exacte garantie voor jouw eigen verbruik.

De eerlijke rekensom tegen gas

De vraag die er echt toe doet: wat kost een kWh warmte via je airco, vergeleken met een kWh warmte via je gasketel? Elektriciteit in Vlaanderen kost momenteel all-in ongeveer €0,23 à €0,30 per kWh; we rekenen hieronder met de middenwaarde €0,27. Gas kost €0,046 à €0,053 per kWh — een verhouding van ongeveer 5,4:1. Reken je het rendement van een condensatieketel mee (90 à 94%), dan kost een kWh warmte via gas ongeveer €0,05 à €0,059.

Reken je dit om naar het omslagpunt, dan moet een airco een SCOP van ongeveer 4,6 tot 5,4 halen om exact gelijk uit te komen met een gasketel. Dat is precies het gebied van de topmodellen; toestellen in het instap- en middensegment (SCOP 3,5-4,3) verwarmen dus per kWh duurder dan gas, ook al is hun rendement op papier hoog.

Concreet, als vuistregel: een ruimte met een verwarmingsbehoefte van 2.000 kWh per jaar en een airco met SCOP 4,0 verbruikt dan ongeveer 2.000 ÷ 4,0 = 500 kWh stroom, ofwel zo'n €135 per jaar bij €0,27/kWh. Dit is een illustratief cijfer, geen vervanging voor een echte warmteverliesberekening — pas het aan op de werkelijke behoefte van je ruimte.

Je ziet in fabrikant-marketing weleens de claim dat een warmtepomp "3 keer goedkoper" verwarmt dan gas. Dat cijfer is niet zomaar op België toepasbaar: het komt meestal uit rekenvoorbeelden met Nederlandse energieprijzen, waar de verhouding tussen stroom en gas gunstiger uitvalt voor warmtepompen. Bij de huidige Belgische prijzen ligt die verhouding dichter bij 5:1 dan bij 3:1 — reken zelf na met de tabel hierboven voor je eigen contract, zeker als je een nachttarief, dynamisch contract of eigen zonnepanelen hebt (dan valt de rekensom gunstiger uit).

Waar de grenzen liggen

Een airco levert geen sanitair warm water — hij verwarmt of koelt enkel de lucht in de ruimte waar de binnenunit hangt. Voor douche- en kraanwater blijft een apart toestel nodig: een boiler, een warmtepompboiler, of een geiser. Wie een airco als volledige vervanging van de verwarming overweegt, moet dit apart meerekenen.

Het rendement daalt bovendien naarmate het buiten kouder wordt. Bij vorst, en zeker bij strenge koude rond -10°C en lager, neemt zowel het beschikbare vermogen als het rendement merkbaar af, en treden er vaker ontdooicycli op (de buitenunit moet zichzelf periodiek ontdooien). Sommige topmodellen claimen te blijven verwarmen tot -20°C of zelfs -25°C buitentemperatuur, maar met een duidelijk lager rendement dan bij milde temperaturen — net op de dagen dat de warmtevraag het hoogst is. Dat is een van de redenen waarom een airco in de praktijk vaker als bijverwarming naast een bestaand systeem wordt geplaatst dan als volledige vervanging.

Wil je meerdere ruimtes verwarmen, dan kies je meestal voor een multi-split: één buitenunit met meerdere binnenunits. Die buitenunit verbruikt op zich meer dan die van een enkele mono-split, omdat hij krachtiger moet zijn om alle binnenunits te voeden. Per verwarmde vierkante meter is een multi-split doorgaans wél zuiniger dan meerdere losse mono-splits naast elkaar, omdat er maar één compressorverlies is in plaats van meerdere.

Geschiktheidscheck: hoofdverwarming, bijverwarming of niet?

Goed geïsoleerd appartement of BEN-woning

Een compacte, goed geïsoleerde woning met een beperkte warmtevraag is de beste kandidaat om een airco als hoofdverwarming in te zetten. Let wel: je hebt dan nog steeds een apart toestel nodig voor sanitair warm water, en de premievoorwaarde (zie verder) vereist dat de airco je enige centrale verwarming is.

Gemiddelde woning met bestaande ketel

In de meeste Vlaamse woningen met een bestaande gasketel is een airco vooral een slimme bijverwarming: hij neemt de mildere stookdagen en de zomerkoeling voor zijn rekening, terwijl de ketel instaat voor de koudste dagen en het warm water. Dat combineert de lage aanschafprijs van een airco met de zekerheid van een bestaand systeem.

Slecht geïsoleerd, met radiatoren op hoge temperatuur

Heeft je woning radiatoren die 60-70°C nodig hebben en is er nog geen renovatie gepland, dan is een airco geen goede vervanging voor je verwarming. Kijk in dat geval naar een lucht-water-warmtepomp of hybride oplossing — zie onze vergelijking van de drie types en de volledige vergelijking warmtepomp vs airco.

Premie en btw als je verwarmt met een airco

Voor lucht-lucht-warmtepompen bestaat een aparte, kleinere premie via Mijn VerbouwPremie dan voor lucht-water-toestellen — het bedrag hangt af van je inkomenscategorie (de volledige bedragen-tabel staat in onze premiegids), op voorwaarde dat het toestel een energielabel A+ of beter heeft en geplaatst wordt door een erkend installateur. Belangrijk detail: sinds 1 maart 2026 geldt een verstrengde voorwaarde — als de actieve koelfunctie van het toestel niet permanent uitgeschakeld is, krijg je de premie enkel wanneer de airco de enige centrale verwarming van de woning is — gebruik je hem als bijverwarming naast een bestaande ketel, dan vervalt de premie doorgaans.

Sinds 1 januari 2026 geldt bovendien een verlaagd btw-tarief van 6% op de levering en plaatsing van warmtepompen die volledig niet-fossiel werken, geldig voor alle woningleeftijden, tot en met 31 december 2030. Voor een airco die je ook effectief gebruikt om te verwarmen, geldt dat tarief in de regel mee. Gebruik je het toestel uitsluitend om te koelen, dan staat niet met zekerheid vast of het verlaagde tarief van toepassing blijft — vraag dit na bij je aannemer of FOD Financiën vóór je tekent. Details over inkomenscategorieën en de aanvraagprocedure lees je in onze volledige premiegids voor airco's.

Welke modellen verwarmen het best?

Binnen lucht-lucht loopt het rendementsverschil tussen modellen flink uiteen: van SCOP 3,5 bij instapmodellen tot 4,6 en hoger bij topmodellen. Onze SCOP-vergelijker (voor lucht-water-warmtepompen, maar de rekenlogica is identiek) zet de belangrijkste modellen op een rij op basis van fabrikant-gegevens. Twee toestellen die op specificaties het best scoren op verwarmingsprestatie: de Daikin Perfera FTXM (SCOP 4,6) en de Mitsubishi MSZ-LN Premium (SCOP 4,5, met een werkbereik tot -25°C). Voor een volledig overzicht: zie onze vergelijking van de beste airco's als verwarming.

Zie ook

• Lucht-water vs lucht-lucht vs hybride: welk type past bij jouw woning
• Warmtepomp vs airco: de volledige vergelijking
• Premie en btw voor een airco in Vlaanderen
• De beste airco's als verwarming vergeleken
• SCOP-vergelijker: reken zelf je verbruik uit
• Wat kost een airco écht in verbruik?

Bronnen

Onderstaande bronnen zijn geraadpleegd op 16 juli 2026.

• Vlaanderen.be — Mijn VerbouwPremie voor de warmtepomp (definitie lucht-lucht vs. lucht-water)
• FOD Financiën — Gewijzigde btw-tarieven voor verwarmingsinstallaties op fossiele brandstoffen
• Selectra.be — Energieprijzen in België, juli 2026
• June.energy — Gasprijs per kWh België 2026
• Aircoprofs.nl — SEER en SCOP uitgelegd: de zuinigste airco kiezen in 2026
• Smartplug, Eco-star.be, Zen-zonne-energie.be — Premie airco-warmtepomp Vlaanderen 2026 (onafhankelijk getrianguleerd)