Warmtepomp-begrippenlijst

Van COP tot VLAREM — 51 termen verklaard voor de Belgische context. Klik door naar gidsen voor verdieping.

Springen naar letter:

A B C D E F G H I K L M O R S T V W

A

Aanvoertemperatuur #: Watertemperatuur die de WP naar radiatoren/vloerverwarming stuurt. Vloerverwarming 30–40°C, radiatoren laagtemp 45–55°C, hogetemp-retrofit 60–70°C.
Antivries-cyclus / ontdooien #: Bij temperaturen rond 0°C vormt ijs op verdamper. WP draait periodiek om → tijdelijk efficiëntieverlies. Goede regeling minimaliseert verlies.

B

Bivalentpunt #: Buitentemperatuur waarbij een hybride systeem de ketel inschakelt. Te hoog ingesteld → ketel doet te veel werk, CO₂-winst verdwijnt. Goed niveau: −2 tot −5°C.
Buffervat #: Watervat tussen WP en emitters. Vuistregel (WTCB TV 262): 20 L/kW vermogen. Voorkomt kortcyclus-schakeling, laat dynamische tariefsturing toe.
Bodem-water-warmtepomp #: Warmtepomp met bodemcollectoren (horizontaal veld of verticale boring). Hoogste SCOP (5–5,5), duurste investering (€20–30k inclusief boring).

C

COP — Coefficient of Performance #: Verhouding tussen geleverde warmte en elektrisch verbruik op één specifiek meetpunt (bv. A7/W35). Labwaarde, niet jaarverbruik. Zie SCOP voor realistisch verbruik.
Condensor #: Warmtewisselaar waar het koudemiddel zijn warmte afgeeft aan het verwarmingswater en condenseert.
Compressor #: Hart van de warmtepomp. Comprimeert koudemiddelgas waardoor temperatuur stijgt. Typische levensduur 15–20 jaar.
Capaciteitstarief #: Vlaams elektriciteitstarief (sinds 2023) op basis van maandelijkse kwartierpiek. Warmtepomp op 3 kW + tegelijk kookplaat → piek → hogere kost. Sturing via batterij/buffervat helpt.
CTA — Common Thermal Abstraction #: Aansturing van warmtepompen via standaard-protocol voor netflex-operaties. Voorloper van SG Ready voor grotere residentieel.
Cascade-opstelling #: Meerdere WP-units parallel voor grote vermogens (> 20 kW), typisch voor appartementsgebouwen of hotels.

D

Dynamisch tarief #: Uurlijks variërend stroomtarief gekoppeld aan groothandelsprijs. Gunstig voor WP als regeling kan schakelen op goedkope uren (middag dal, nacht).

E

EER — Energy Efficiency Ratio #: COP maar dan in koelmodus. Relevant voor reversibele warmtepompen en lucht-lucht met zomerfunctie.
Expansieventiel #: Reduceert druk van het vloeibare koudemiddel zodat het kan verdampen bij lage temperatuur.
EPC — Energieprestatiecertificaat #: Vlaams label (A–F) over energie-efficiëntie woning. Vanaf 2030 moet EPC-E/F verplicht verbeteren binnen 5 jaar na aankoop.
EEBUS #: Europese standaard voor energie-management tussen apparaten (WP, PV, batterij, EV). Groeit als standaard tegen 2028.

F

F-gas / F-gassen — Gefluoreerde broeikasgassen #: EU-Verordening 2024/573 regelt uitfasering. Installateur voor split-systemen moet F-gas-certificaat hebben.

G

GWP — Global Warming Potential #: Maat voor klimaatimpact van een koudemiddel, gerelateerd aan CO₂ (GWP = 1). EU-limiet voor nieuwe residentiële monoblok vanaf 2030: GWP ≤ 150.

H

Hybride warmtepomp #: Combinatie warmtepomp + bestaande gas- of stookolieketel. WP doet basislast (laagtemp), ketel springt bij bij piekvraag of lage buitentemperatuur (bivalentpunt).

I

Inverter #: Frequentie-geregelde compressor die vermogen traploos moduleert (bv. 30–100%). Voorkomt aan/uit-cycling, hogere SCOP, minder slijtage.

K

Koudemiddel #: Werkvloeistof die warmte transporteert via fase-overgangen. Moderne opties: R-32 (GWP 675, uitfasering 2030), R-290 (propaan, GWP 3, toekomstbestendig), R-454B (GWP 466, overgang).

L

Laagtemperatuur-radiator #: Grotere radiator die voldoende warmte afgeeft bij 45–55°C aanvoer. Vaak vervanging bij hybride-transitie.
Lucht-water-warmtepomp #: Haalt warmte uit buitenlucht, geeft aan verwarmingswater. Dominante keuze in België (85% markt). SCOP 4–5 realistisch.
Lucht-lucht-warmtepomp #: Airco-type. Geeft warme lucht direct af via binnenunits. Geen sanitair. Extra binnen-unit per kamer vereist.
Legionella-cyclus #: Periodieke opwarming sanitair boilervat tot ≥60°C ter voorkoming van legionella-bacteriën. Extra elektrische weerstand vaak nodig.
LBB — Lucht-bron balansventilatie #: Ventilatiesysteem dat warmte uit uitgaande lucht recupereert. Combineerbaar met WP voor lage energievraag woning.

M

Monoblok #: Warmtepomp met volledige koudemiddelcyclus in het buitentoestel. Alleen water loopt naar binnen. Eenvoudiger te installeren, geen F-gas-certificaat vereist voor opstart.
Mijn VerbouwPremie #: Vlaamse premie voor energierenovaties. Hoogte afhankelijk van inkomenscategorie (cat. 1 = hoogste inkomens, cat. 4 = laagste) en type ingreep. Lucht-water: €1.500 (cat. 1–2) tot €6.000 (cat. 4), sinds 1/3/2026.
Modbus TCP/RTU #: Open protocol voor communicatie tussen WP-regeling en externe systemen (Home Assistant, dynamisch tarief). Toekomstbestendig alternatief voor gesloten cloud-apps.

O

On/off #: Compressor die volledig aan- en uitschakelt. Verouderde technologie, hogere pieken op het net, lagere SCOP.

R

R-32 #: Koudemiddel difluormethaan, GWP 675. Vanaf 2027 verboden in nieuwe split-systemen < 12 kW. Tegen 2030 uitgefaseerd voor nieuwe monoblok.
R-290 #: Propaan. GWP 3 (verwaarloosbaar), hogere SCOP, tot 70°C aanvoertemperatuur mogelijk. Brandbaar (klasse A3) → strikte opstellingsregels. Toekomstbestendige keuze 2026+.
R-410A #: Oud koudemiddel, GWP 2088. Sinds 2025 verboden in nieuwe split-systemen. Servicing na 2035 verboden voor toestellen met GWP > 2.500.
R-454B #: Overgangs-koudemiddel, GWP 466. Toegelaten tot 2030-2032 in residentiële systemen. Veel Mitsubishi/Panasonic gebruiken dit in 2026.
Retourtemperatuur #: Watertemperatuur die terugkomt van de emittters. Hoe lager, hoe beter voor SCOP.
Renolution #: Voormalige Brusselse energie-renovatiepremie (inkomenscategorieën I/II/III). Sinds februari 2026 definitief afgeschaft en vervangen door renteloze renovatieleningen vanaf 2027 — check renolution.brussels voor de actuele status.
RESCERT #: Belgische certificering voor installateurs van hernieuwbare-energiesystemen. Verplicht voor Mijn VerbouwPremie-gerechtigdheid.

S

SCOP — Seasonal Coefficient of Performance #: Jaargemiddelde COP volgens EN 14825, rekening houdend met het Belgische/gemiddeld-Europees klimaat. Dé maatstaf voor jaarlijks elektriciteitsverbruik. Goed: ≥ 4,5 bij vloerverwarming.
SEER — Seasonal Energy Efficiency Ratio #: Seizoensgemiddelde EER — realistische koelefficiëntie over een volledig zomerseizoen.
Split #: Buiten- en binnenunit verbonden door koudemiddelleidingen. Vereist F-gas-gecertificeerde installateur. Iets hogere SCOP mogelijk, maar complexer.
Stooklijn / weersafhankelijke regeling #: Curve die aanvoertemperatuur stuurt op basis van buitentemperatuur. Correcte instelling cruciaal: 5°C te hoog = 15% lagere SCOP.
Sanitair-warmtepomp-boiler #: Apart toestel dat sanitair warm water produceert via luchtwarmtepomp. Onafhankelijk van centrale WP. ROI 4–7 jaar.
SPW-premies (Wallonië) #: Waalse energiepremies via een tijdelijk stelsel t/m 30/9/2026. Inkomenscategorieën R1–R4: verwarmings-warmtepomp €3.600 (R1) / €2.400 (R2) / €1.800 (R3) / €1.200 (R4). Audit Logement verplicht vóór start van de werken. Nieuw stelsel vanaf 1/10/2026.
SG Ready — Smart Grid Ready #: Label van Bundesverband Wärmepumpe. 4 schakelstanden voor net-sturing. Vanaf 2028 (EU-RED III) verplicht op nieuwe residentiële WP.

T

Terugleveringsvergoeding #: Vergoeding voor stroom die je aan het net levert. Sterk gedaald voor nieuwe PV (≤€0,03/kWh bij sommige contracten) sinds 2024 — maakt zelfconsumptie belangrijker.

V

Verdamper #: Warmtewisselaar waar koudemiddel warmte opneemt uit de buitenlucht/bodem en verdampt. Bij lucht-water zit die in de buitenunit.
Vloerverwarming #: Ideale emitter voor warmtepomp door lage aanvoertemperatuur (30–38°C). Grote oppervlakte → gelijkmatige warmte bij lage temperatuur.
Ventilo-convector #: Radiator met ventilator. Geeft meer vermogen bij lage watertemperatuur. Geluidsaandacht vereist.
VLAREM II #: Vlaamse milieuregelgeving. Voor warmtepompen: geluidsgrens 45 dB(A) dag / 35 dB(A) nacht aan gevel buur. Plaatsing op 3m perceelsgrens-afstand aangeraden.
V2H — Vehicle-to-Home #: Elektrische wagen als buffer-batterij voor huishouden. Opkomende technologie, relevant voor WP tegen 2030+.

W

WPB — Warmtepompboiler #: Zie Sanitair-warmtepomp-boiler. Apart toestel voor warm tapwater op basis van ventilatie/omgevingslucht.

Volgende stap

Begrippen doorgenomen? Pas ze toe met onze tools:

Keuzehulp Capaciteit SCOP-vergelijker Offertes-vergelijker