Bij lucht-water warmtepompen kom je twee uitvoeringen tegen: monoblock en split. Het verschil zit in waar de componenten zitten en welke leidingen er tussen buiten- en binnenunit lopen. Dit heeft gevolgen voor installatie, kosten en betrouwbaarheid bij vriesweer.
Hoe werken ze?
Monoblock
Bij een monoblock zitten alle componenten in de buitenunit: compressor, warmtewisselaar, expansieventiel en elektronica. Tussen de buitenunit en het huis lopen alleen waterleidingen (aanvoer en retour). De buitenunit levert direct warm water.
Split
Bij een split-systeem is de warmtepomp verdeeld over twee units. De buitenunit bevat de compressor en verdamper. De binnenunit bevat de warmtewisselaar (condensor). Tussen beide lopen koudemiddelleidingen (R-32 of R-290). Het koudemiddel wordt pas in de binnenunit omgezet naar warm water.
Overzicht naast elkaar
| Kenmerk | Monoblock | Split |
|---|---|---|
| Leidingen buiten→binnen | Water ✓ | Koudemiddel |
| F-gassen certificaat nodig | Nee ✓ | Ja |
| Installatiekosten | Lager (€500–€1.500 minder) ✓ | Hoger |
| Installateurs beschikbaar | Meer (elke loodgieter) ✓ | Minder (F-gassen vereist) |
| Bevriezingsrisico | Ja — waterleidingen kunnen bevriezen | Nee — koudemiddel bevriest niet ✓ |
| Afstand buiten-binnen | Max 10–15 meter (warmteverlies) | Tot 30 meter ✓ |
| Buitenunit gewicht | Zwaarder (alle componenten) | Lichter ✓ |
| Binnenunit ruimte | Kleiner (enkel hydraulisch) ✓ | Groter (condensor + regelaar) |
| Onderhoud | Eenvoudiger ✓ | Complexer (koudemiddelleidingen) |
| Efficiëntie | Vergelijkbaar | Vergelijkbaar (iets beter bij lange leidingen) |
Installatie: monoblock is eenvoudiger
Het grootste voordeel van monoblock: geen F-gassen certificaat nodig. Er lopen alleen waterleidingen naar binnen — dat mag elke erkende loodgieter of verwarmingsinstallateur aansluiten. Bij een split-systeem moet een F-gassen gecertificeerde technicus de koudemiddelleidingen leggen, vacuüm trekken en het systeem vullen.
Gevolg: meer installateurs kunnen een monoblock plaatsen, wat de wachttijd verkort en de installatiekosten verlaagt met €500–€1.500.
Winnaar: monoblock — eenvoudiger, goedkoper, meer installateurs.
Bevriezingsrisico: split is veiliger
Dit is het belangrijkste nadeel van monoblock. De waterleidingen tussen de buitenunit en het huis kunnen bij vriesweer (<-5°C) bevriezen als ze niet goed geïsoleerd zijn. Moderne monoblocks hebben ingebouwde vorstbeveiliging (de pomp draait af en toe om het water in beweging te houden), maar bij langdurige stroomuitval bij vriesweer kan het water in de leidingen toch bevriezen en schade veroorzaken.
Bij een split-systeem lopen koudemiddelleidingen — die bevriezen niet, zelfs niet bij -25°C.
Winnaar: split — geen bevriezingsrisico in de leidingen.
Flexibiliteit: split biedt meer
Bij een split-systeem kan de buitenunit tot 30 meter van de binnenunit staan. Bij een monoblock is de maximale afstand 10–15 meter — bij langere leidingen gaat te veel warmte verloren in de waterleidingen.
Heb je een grote tuin en wil je de buitenunit ver van het huis plaatsen (geluid)? Dan is split de betere keuze.
Winnaar: split — meer plaatsingsvrijheid.
Populaire modellen per type
Monoblock warmtepompen
- Samsung EHS Mono — 8,3/10 — vanaf €5.500
- LG Therma V R32 Monobloc — 7,9/10 — vanaf €5.000
- LG Therma V R290 — 8,2/10 — vanaf €5.800
- Vaillant aroTHERM plus — 8,7/10 — vanaf €10.000
- Wolf CHA Monoblock — vanaf €8.000
Split warmtepompen
- Daikin Altherma 3 R — 8,5/10 — vanaf €7.000
- Samsung EHS Split — vanaf €6.000
- Mitsubishi Ecodan PUZ — 8,2/10 — vanaf €7.500
- Panasonic Aquarea J Generation — 8,3/10 — vanaf €7.000
Eindoordeel
Kies monoblock als je:
- De buitenunit dicht bij het huis kunt plaatsen (< 10 meter)
- De installatiekosten wilt drukken
- Sneller een installateur wilt vinden (geen F-gassen vereist)
- De waterleidingen goed kunt (laten) isoleren
Kies split als je:
- De buitenunit ver van het huis wilt plaatsen (geluid, esthetiek)
- Bevriezingsrisico wilt uitsluiten
- Al een F-gassen gecertificeerde installateur hebt
- Een R-290 systeem wilt (sommige R-290 modellen zijn alleen als split beschikbaar)
Onze aanbeveling: voor de meeste Belgische woningen is monoblock de beste keuze. De eenvoudigere installatie, lagere kosten en bredere installateurbeschikbaarheid wegen zwaarder dan het bevriezingsrisico — dat met goede isolatie en vorstbeveiliging minimaal is. Kies split als de afstand tussen buitenunit en huis groot is.