Op 1 januari 2026 werd de verplichting die al jaren aangekondigd werd, scherp gesteld: voor nieuwbouwprojecten met een bouwaanvraag vanaf die datum is volledig fossielvrij verwarmen verplicht. Concreet: geen gasketel, geen mazoutketel — een gasaansluiting of gasketel (ook hybride) was voor vergunningsaanvragen sinds 2025 trouwens al uitgesloten. In de praktijk betekent dit dat negen op de tien nieuwbouwers voor een lucht-water warmtepomp kiezen, de resterende 10% voor warmtenet (stadsnetten in dichtbebouwde zones) of, uitzonderlijk, bodem-water.
Verplichting in één zin
Bouwvergunningen aangevraagd vanaf 1 januari 2026 mogen geen fossiele verwarming meer integreren. Voor vergunningen die vóór die datum zijn ingediend, geldt de oude regeling.
1. Wat zegt de regelgeving exact?
Het EPB-besluit (Energieprestatieregelgeving, VEKA) stelt voor nieuwbouw vanaf 2026:
- Aandeel hernieuwbare energie ≥ 15 kWh/m² per jaar
- E-peil ≤ E30 (en vanaf 2030: E20)
- Geen nieuwe fossiele hoofdverwarming (gas / mazout)
- Uitzondering: aansluiting op warmtenet toegelaten mits ≥ 50% hernieuwbaar/restwarmte
Voor bouwheren betekent dit: warmtepomp is effectief de standaardkeuze. Warmtenet is alternatief in steden waar het net ligt (Antwerpen, Gent, Leuven, Brussel) — maar lang niet overal beschikbaar.
2. Welk systeem kiezen?
| Systeem | Investering | SCOP | E-peil impact | Voor wie |
|---|---|---|---|---|
| Lucht-water warmtepomp | €9.000–€14.000 | 4,0–4,8 | −10 tot −15 E | Standaard BEN-woning |
| Bodem-water (geothermie) | €18.000–€28.000 | 4,8–5,5 | −12 tot −18 E | Groot perceel, lange termijn |
| Warmtenet | €2.500–€6.000 | n.v.t. | −8 tot −12 E | Stadscentra waar net aanwezig |
| Lucht-lucht multisplit (niet conform EPB) | €5.000–€9.000 | 3,5–4,2 | Beperkt | Zelden toegestaan als hoofdverwarming |
3. Dimensionering bij BEN-nieuwbouw
Bij BEN-nieuwbouw (Bijna-Energie-Neutraal, E30) is het warmteverlies extreem laag: 30–50 W/m². Voor een standaard woning van 180 m² betekent dit een warmtepomp van 5–8 kW. Kleiner dan menigen denken.
Veel bouwheren worden door "voor de zekerheid" naar een grotere unit geduwd. Dit is een fout:
- Te grote warmtepomp = meer start/stop, slechter moduleren, lagere SCOP
- Te grote buitenunit = meer geluid, grotere footprint
- Meer elektrisch vermogen aangevraagd = hogere aansluitkosten
Vraag de EPB-verslaggever om een correcte vermogensberekening. Een typische BEN-woning van 180 m² heeft niet meer dan 6 kW nodig bij −7°C buiten.
4. Premies en fiscale voordelen
Goed nieuws op btw-vlak: sinds 1 januari 2026 geldt 6% btw op levering + plaatsing van volledig elektrische warmtepompen óók bij nieuwbouw en woningen jonger dan 10 jaar (tijdelijke regeling t/m 31 december 2030, hybride systemen en koeling-only uitgesloten). De Mijn VerbouwPremie blijft wél voorbehouden aan bestaande woningen (aangesloten op het elektriciteitsnet vóór 2014) — bij nieuwbouw krijg je die dus niet.
Wat verder beschikbaar is bij nieuwbouw:
- Onroerende voorheffing-korting 50–100% (eerste 5 jaar bij E-peil < E20)
- Registratierechten-korting bij E-peil < E10
- Woonkrediet tegen voordelige voorwaarden (groen krediet)
- Salderingsvoordeel bij zonnepanelen
5. Combinatie met zonnepanelen
Een warmtepomp + 10–14 zonnepanelen is de standaard BEN-combinatie. De zonnepanelen dekken 60–80% van het elektriciteitsverbruik van de warmtepomp in het voorjaar en najaar. In winter dekken ze minder (5–15%) — dan betaal je netvoeding aan piektarief.
Voor wie nóg verder wil: combineer met een thuisbatterij van 5–15 kWh. Dan verschuif je zonne-overschot van middag naar avond. Zie onze gids over warmtepomp + zonnepanelen + thuisbatterij.
6. Aanbevolen modellen voor nieuwbouw
- Compact 5–8 kW: Daikin Altherma 3 R, Vaillant aroTHERM plus, Viessmann Vitocal 222-S
- Stille buitenunit (rijwoning): Daikin Altherma 3 R (52 dB(A)), LG Therma V R290
- Premium + lange garantie: Viessmann Vitocal 250-A
- Budget: Mitsubishi Ecodan PUZ, Atlantic Alfea Extensa AI
7. Veelgestelde vragen
Is een warmtepomp écht verplicht bij nieuwbouw in Vlaanderen?
Voor omgevingsvergunningsaanvragen sinds 1 januari 2026 moet een nieuw woongebouw in Vlaanderen volledig fossielvrij verwarmen — een gasketel (ook hybride) was voor vergunningsaanvragen sinds 2025 al uitgesloten. In de praktijk kies je dus uit: lucht-water warmtepomp, bodem-water warmtepomp, of aansluiting op een warmtenet. Elektrische directe verwarming is toegestaan maar bijna nooit rendabel.
Mag ik nog een gasaansluiting nemen voor koken?
Nee. Voor nieuwbouw met omgevingsvergunningsaanvraag sinds 1 januari 2025 is een aardgasaansluiting niet meer toegestaan in Vlaanderen — ook niet voor koken. Kies dus voor inductiekoken; dat bespaart bovendien de aansluitvergoeding en het vast recht van een gasaansluiting.
Welke warmtepomp is het meest geschikt voor een BEN-nieuwbouw?
Een compacte lucht-water monoblock van 5–8 kW met vloerverwarming is de standaard keuze bij BEN (Bijna-Energie-Neutraal). Belangrijk: lage aanvoertemperatuur (30–35°C) voor maximale SCOP. Bodem-water (geothermie) levert hogere SCOP maar vraagt €8.000–€15.000 boorwerk extra.
Hoe beïnvloedt de warmtepomp het E-peil?
Een warmtepomp levert een significante E-peil-reductie. In een standaard BEN-ontwerp daalt het E-peil van E30 (gasketel + zonnepanelen) naar E15–E20 met warmtepomp. Dit haalt de EPB-verplichting voor nieuwbouw (E30 in 2026, E20 vanaf 2030) ruimschoots.
Meer lezen
- Warmtepomp kopen 2026
- Warmtepomp kiezen bij renovatie
- Warmtepomp + zonnepanelen + batterij
- Keuzehulp warmtepomp
Bronnen
- VEKA / energiesparen.be — EPB-regelgeving 2026
- Vlarem II — milieu-eisen buitenunits
- Programmadecreet energie 2024 — verbod fossiel bij nieuwbouw vanaf 2026